Huzursuz Bacak (Restless Leg) Sendromu Nedir?

Huzursuz bacak sendromu istirahatte; otururken veya yatarken bacaklarda olağandışı bir rahatsızlık hissi ile kendini gösteren, genellikle hastalar tarafından tam olarak ifade edilemeyen; ancak uyluk, bacak ve ayaklarda, hatta bazı hastalarda kollarda ürperme, kaşınma, ağrıma, ezilme, yanma, karıncalanma olarak ifade edilebilen, bazı hastaların ise kas krampı veya uyuşma şeklinde tanımladığı bir hastalıktır.

Hem kadınlar hem de erkelerde görülebilen hastalık, herhangi bir yaşta, hatta çocuklukta dahi ortaya çıkabilir; yıllar geçtikçe de şiddeti artar.
Özellikle dinlenme zamanlarında hareketsiz kalma ile etkilerini gösteren sendrom uyku kalitesini bozar -uykuda bacak hareketleri sıktır- sabah yataktan yorgun kalkmayla beraber gündüz uykululuk haline yol açabilir. Gündüz saatlerindeki uyku aralarında da hastalar sıkıntı yaşayabilmektedir. Akşam saatlerinde yakınmalar gündüzün aynı koşullarına göre artmaktadır.

Hastalardaki belirtiler bacaklarda belli belirsiz hafif yakınmalardan, depresyona yol açan, yaşamdan zevk alamama noktasına kadar götüren rahatsızlıklar arasında geniş bir yelpazede kendini gösterebilir. Hastalığın şiddeti zaman içinde değişiklikler gösterebildiği gibi, bazen kaybolup bazen de yine ortaya çıkabilir.

Birkaç adım yürümekle de olsa hareket ettikçe yakınmalar azalır; bu yüzden bazı hastalar önleyemedikleri bir sürekli hareket etme isteği duyarlar.

Huzursuz Bacak Sendromunun Nedenleri Nelerdir?
Hastaların çoğunda huzursuz bacak sendromuna neden olan faktörün ne olduğu tespit edilememektedir. Araştırmalar beyindeki dopamin kimyasalı seviyesindeki dengesizliğin bu duruma yol açabileceğini göstermektedir. Kalıtsal geçiş önemlidir. Yani anne babasında huzursuz bacak sendromu olanlarda bu hastalığın ortaya çıkma ihtimali daha yüksektir.

Stres ile hastaların yakınmaları daha da şiddetlenmektedir. Gebelik veya hormonal değişiklikler de geçici olarak yakınmaları arttırabilir.

Huzursuz bacak genellikle altta yatan önemli bir hastalık ile birlikte değildir, bazen de periferik nöropati, demir eksikliği veya böbrek yetmezliği ile birlikte görülebilir.

Bu Hastalıkta Tanı Nasıl Konulur?

Huzursuz bacak sendromu kolay atlanabilen, başka hastalıklarla karıştırılabilen bir rahatsızlıktır. Sendromun tanısı için ne yazık ki henüz bir yöntem geliştirilememiştir. Doktorunuz gerekli durumlarda altta yatan nedene yönelik bazı kan testleri veya diğer testler önerebilir.

Aşağıdaki sorulardan 2 veya daha fazlasına yanıtınız Evet ise; kendinizde huzursuz bacak sendromu varlığından şüphelenebilirsiniz:

– Otururken veya uzanırken bacaklarınızda tanımlayamadığınız kötü bir his oluyor mu?
– Bu his nedeniyle bacaklarınızı hareket ettirmek zorunda kalıyor musunuz?
– Bacaklarınızı hareket ettirmek bu yakınmalarınızı azaltıyor mu?
– Bu yakınmalarınız günün ilerleyen saatlerinde daha fazla mı oluyor?
– Gündüz uykunuz gelir mi? Kendinizi uykusuz hisseder misiniz?
– Uykuda bacaklarınızı veya kollarınızı ritmik olarak hareket ettirdiğiniz söylenir mi?
– Ailenizde huzursuz bacak sendromu tanısı konulmuş kimse var mı?

Huzursuz Bacak Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Demir eksikliği anemisi, şeker hastalığı gibi altta yatan bir neden var ise bunu tespit edip tedavi etmek huzursuz bacak sendromunu da tedavi edecektir, ancak nedeni belirsiz olan durumlarda, farklı ilaç tedavi alternatifleri uygulanır. Ayrıca tedavi amacıyla yaşam şekli değişikliği önerileri de ön plana çıkmaktadır.

Bu durumda da tedavi amacıyla yaşam şekli değişikliği önerileri ve ilaçlar ön plana çıkmaktadır. Ağrı kesici ilaçlar işe yarayabilir, ılık banyo ve masaj yapmak şikâyetleri azaltabilir; bacaklara sıcak, soğuk yahut dönüşümlü uygulama yapmak rahatsızlık hissini azaltabilir. Gevşemek için meditasyon yapmak bazı hastalarda olumlu sonuç vermektedir.

Bazı bulantı ilaçları, depresyon ilaçlarının çoğu ve kalsiyum kanal blokajı yapan ilaçlar (tansiyon ve kalp hastalarında kullanılır) ise durumu kötüleştirebilir.

Öneriler;

– Aldığınız kafeini (kahve, çay, çikolata) kısıtlayın. Günde iki fincandan fazla kahve içmeyin.
– Alkol alımını kısıtlayın.
– Uykuya dalmakta veya sürdürmekte sorununuz varsa kafeini ve alkollü içecekleri hayatınızdan tamamen çıkarın.
-Sigarayı kesin olarak bırakmaya çalışın.
-Uyumadan 1 saat önce günlük aktiviteyi bitirin. 15 dakika boyunca o gün yaşadığınız sıkıntıları, başarıları ve mutlulukları bir kâğıda yazın, 45 dakika kadar gevşemeye çalışın. Hafif şeyler okumak, klasik müzik, köpüklü ılık bir banyo, meditasyon, bir bardak ballı ılık süt iyi gelecektir. Sonra yatağa girin, gözlerinizi kapatıp uykuya dalmanın keyfini çıkarın.
-Her gün aynı saatte uyanmaya özen gösterin.

Dr. Hikmet Dolu
Nöroloji Uzmanı